Beter studeren

Onderwijsvernieuwing

Onder invloed van onderzoek naar de manier van leren en de effecten van bepaalde methoden, verandert het onderwijs de laatste jaren.Welke vorm het beste aansluit bij een bepaald doel is niet eenvoudig te zeggen. Hiervoor spelen er te veel factoren een rol. Om er één te noemen: het enthousiasme waarmee docenten een nieuwe vorm implementeren en gebruiken, bepaald voor een groot deel het succes van de methode. 

Hieronder een korte opsomming van veel gebruikte onderwijsvormen. De lijst is niet volledig.
 

Zelfstandig werken

De docent beheert de meeste processen: het vaststellen van de leerdoelen; het kiezen van de leerstrategie; het controleren van de vorderingen en tot slot het meten en vaststellen van de resultaten. De leerling hoeft alleen de gegeven opdrachten zelfstandig uit te voeren. Hoe en wanneer is door de docent bepaald.
 

Zelfstandig leren

Lijkt op zelfstandig werken, maar nu mag de leerling ook zelf de strategie kiezen. 
 

Zelfverantwoordelijk leren

Dit gaat nog een stap verder dan zelfstandig leren. In principe kun je alle stappen van het leren aan de leerling overlaten. Lang niet elke school zal het vaststellen van de leerdoelen en de resultaten zomaar overdragen aan leerlingen. Uiteraard is het verstandig de leertaken geleidelijk over te dragen en de leerlingen daarin te begeleiden.
 

Pgo

Probleem gestuurd onderwijs. Bedacht in Maastricht als antwoord op de vraag hoe leerlingen actiever aan het leren te krijgen. Een zo reëel mogelijk probleem staat centraal. In deelproblemen moeten groepjes leerlingen (in vaste stappenplannen) oplossingen vinden. De leerlingen bepalen zelf welke taken door wie worden aangepakt. Ook is er regelmatig evaluatie over de gehanteerde aanpak.
 

Projectonderwijs

Ook hier staat een probleem centraal. Liefst een reële vraag vanuit het bedrijfsleven. Projectonderwijs laat de leerlingen veel vrijer dan PGO, er is niet een dwingende opdeling in deelstappen. Wel kent projectonderwijs vaste projectstappen om de kans op succes groter te maken. Veel vrijheid en aanpassing aan persoonlijke wensen van leerlingen mogelijk.

Klassikaal

Klassikaal onderwijs. Het traditionele onderwijs, waarbij de docent de kennis overdraagt aan de leerlingen. De docent werkt vaak uit een boek en helpt de leerlingen het boek door te nemen. De regie ligt bij de docent, deze bepaald de volgorde, het tempo, de te maken oefeningen, de toetsvorm en inhoud.
 

Hoor- en werkcolleges

In het hoger onderwijs wordt er nog steeds veel gebruik gemaakt van deze vorm. Een hoorcollege is relatief goedkoop. Met één docent kun je makkelijk 50 tot 100 leerlingen bedienen. De docent ligt stukken van de leerstof toe. Tegenwoordig mogen er ook wel vragen gesteld worden.
Naast de hoorcolleges, vinden er wel werkcolleges plaats in kleinere groepen. Hier oefenen de studenten onder begeleiding met de oefenopgaven.

E-learning

Leren in een elektronische omgeving. Dit kan via een intranet of het internet. Leerstof en toetsing via de computer. Deze is geduldig en houdt keurig de vorderingen bij. Via discussiegroepen kunnen leerlingen en docenten contact met elkaar houden en informatie uitwisselen. De ontwikkelkosten liggen hoog.
 

Leren leren

Tegenwoordig een veelgebruikte kreet waarmee scholen hun onderwijsvorm aanduiden. Het is echter eerder een doel dan een onderwijsvorm. Omdat er steeds sneller, nieuwe kennis ontwikkeld wordt, is het onmogelijk om studenten alles voor hun toekomstige beroep te leren. Dus naast een startbekwaamheid, moeten leerlingen leren hun eigen leren vormt te geven: metacognitie. Uiteraard kun je dit op meerdere manieren aanpakken. Centraal in zo'n aanpak is de afnemende sturing van de school en het aanleren van metacognitieve vaardigheden. 
 

Krachtige leeromgeving / actief leren

Ook een krachtige leeromgeving is geen onderwijsvorm. Het geeft een aantal uitgangspunten waar een onderwijsvorm aan moet voldoen. Belangrijk hierin is de koppeling met de beroepspraktijk, de flexibele leerweg (niet elke student wil hetzelfde leren) en een competentiegerichte aanpak in plaats van een op vakken gebaseerde opleiding. Ook moet de student een actieve rol hebben in het onderwijs. Samenwerking bevordert het leerresultaat.
 

4c-id model

Belangrijk in dit model is dat het aanleren van complexe vaardigheden niet goed mogelijk is door deze op te splitsen in deelvaardigheden. Verder worden vaardigheden in een zo reëel mogelijke context geoefend. Om dit voor beginners mogelijk te maken, wordt er afnemende ondersteuning geboden.
Het model bestaat uit vier stromen:

Verder biedt het model een gestructureerde methode om het onderwijs te ontwerpen. Alle stappen zijn gebaseerd op recente inzichten uit de onderwijspsychologie.
 

Competentiegericht

In het traditionele onderwijs wordt er lesgegeven in vakken. Het is aan de student om de kennis en vaardigheden samen te voegen tot een geheel of een beroep. Een veel gestelde vraag is dan ook: 'waar heb ik dit voor nodig'.
Competentiegericht leren gaat uit van een beroep dat iemand wil leren uitoefenen. Uitgezocht is welke competenties iemand daar voor nodig heeft. De student moet kunnen aantonen dat hij deze competenties beheerst.
Een competentie wordt wel gedefinieerd als een combinatie van kennis, vaardigheden en beroepshouding.
 

[ Start ] [ Omhoog ]